Strzelczyk indyjski

Rząd: Perciformes (okoniokształtne)
Rodzina: Toxotidae (strzelczykowate)

Toxotes jaculatrix

Gatunek ten występuje w wodach Indo-Pacyfiku, od Indii, poprzez Azję Południowo-Wschodnią, Indonezję, Filipiny, Nową Gwineę do Australii. Toleruje zmianę zasolenia, zatem może występować w wodach słodkich, słonawych oraz słonych. Preferuje jednak słonawe wody lasów namorzynowych, ale bytuje również w małych strumieniach i rzekach, a także w pobliżu roślinności na rafach koralowych.

Jest to spokojna ryba żyjąca w niewielkich stadach tuż pod lub w pobliżu powierzchni wody. W przypadku, gdy ryba pozostanie pozbawiona grupy, staje się agresywna w stosunku do innych ryb. Maksymalna długość ciała strzelczyka wynosi 30 cm, jednak zazwyczaj dorastają do 25 cm. W niewoli osiągają mniejsze rozmiary ciała, około 16 cm i mogą żyć od 5 do 8 lat, a niekiedy nawet 10. Jego ciało jest podłużne i uniesione z tyłu. Korpus ma na ogół kolor srebrno-biały, chociaż może mieć również kolor żółty. Grzbiet jest zielono-oliwkowy lub brązowy. Płetwa grzbietowa jest żółto-zielona, płetwa ogonowa brudnozielona, zaś płetwa odbytowa srebrna. Po bokach ciała znajdują się szerokie, czarne pasy (4 lub 5), które skracają się w miarę starzenia się ryby. Osobniki młodociane mają ciało w kolorze srebrnym z żółto-zielonym lub brązowym grzbietem. Oczy strzelczyka są duże i ustawione są tak, aby mógł patrzeć do przodu.

Jest on wszystkożerny, podstawę jego diety stanowią lądowe owady, mięczaki, skorupiaki, małe ryby oraz rośliny. Aktywnie poluje na swoją ofiarę poprzez strzelanie do owadów znajdujących się na roślinności nad lustrem wody strumieniem wody wypluwanym z ust.

Może on strzelić do owada z odległości 1,25 metra, zaś większe okazy są w stanie trafić ofiarę z odległości 2-3 metrów. Jest on w stanie dotrzeć do zestrzelonej ofiary w ciągu 50 milisekund od momentu jej uderzenia w wodę. Może również wyskakiwać ponad wodę i łapać owada w locie.

Jest to zwierzę rozdzielnopłciowe, jajorodne z zapłodnieniem zewnętrznym. Do pierwszego rozrodu dochodzi, gdy zwierzę ma 10 cm długości. W trakcie tarła, które ma miejsce w listopadzie i grudniu samica składa od 20000 do 150000 jaj, przy czym płodność jest ściśle związana z wielkością samicy. Bardzo rzadko rozmnażają się w niewoli. Odgrywa on niewielką rolę w rybołówstwie komercyjnym, jest też poławiany jako ryba akwariowa.

Strzelczyk indyjski – ryba snajper

Strzelczyk jest w stanie widzieć wyraźny obraz pomimo różnego współczynnika załamania światła na granicy faz woda-powietrze. Dokonuje on tego poprzez specjalne adaptacje w oku posiadającym niezwykle dużą siatkówkę, na której skupia się obraz. Pozwala to rybie patrzeć przez wodę w powietrze bez konieczności uwzględniania zniekształceń w układzie przestrzennym, wynikających z różnych współczynników załamania światła, i oddać celny strzał. Innym możliwym sposobem, w jaki strzelczyk radzi sobie z minimalizowaniem współczynników załamania wody, jest ustawianie się prawie bezpośrednio pod swoją ofiarą przed strzałem, wówczas widzi ten sam obraz jaki widziałby z powietrza.

Ważny jest również sposób w jaki strzela do swojej ofiary, niestety nie jest on szczegółowo znany. Wiadomo, że strzelczyk jest w stanie pluć wodą poprzez wywieranie nacisku w jamie ustnej. Strumień wody powstaje w tubie, uformowanej z języka zaczepionego o rowek w podniebieniu. Woda zostaje wyrzucona z pyska przez wysokie ciśnienie spowodowane skurczem komory skrzelowej. Długość wystrzeliwanego przez rybę strumienia wody może osiągać nawet 3 metry.