Mandaryn kropkowany

Rząd: Perciformes (okoniokształtne)

Rodzina: Callionymidae (lirowate)

Synchiropus splendidus

Gatunek ten występuje w tropikalnych wodach Indo-Zachodniego Pacyfiku, od Filipin i Wschodniej Indonezji do Północnej Australii. Jest to ryba denna związana z rafami koralowymi. Preferuje rafy przybrzeżne i płytkie laguny o piaszczystym podłożu, gdzie osiada na piasku lub skałach, najczęściej wśród rozgałęzień koralowców, gdzie znajduje pożywienie i schronienie. Występuje do głębokości 20 metrów. Tą powolną i nieśmiałą rybę najczęściej można spotkać w niewielkich grupach lub w parach. Osiąga niewielki rozmiary ciała, z maksymalna długością wynoszącą 7 cm. Samce są nieznacznie większe od samic.

Mandaryn wyróżnia się niezwykłym i intensywnym kolorem. Ciało ma kolor jasnozielony lub oliwkowy i ozdobione jest kombinacją czarnych, pomarańczowych i niebieskich plam. Pierwszy promień płetwy grzbietowej jest u samca wydłużony. Skórę mandaryna pokrywa gruba warstwa śluzu, który ma nieprzyjemny zapach i gorzki smak. Jego zadaniem jest hamowanie wiele rodzajów infekcji pasożytniczych i minimalizowanie ryzyka infekcji po urazach fizycznych. Na skórze znajduje się także warstwa komórek, które wytwarzają i uwalniają substancje z niektórymi toksynami. Przypuszcza się, że wydzielina ta jest stosowana jako środek odstraszający drapieżniki i inne ryby. Również najprawdopodobniej jego jaskrawe ubarwienie ma komunikować drapieżnikom, że jest on trujący. Mandaryn żeruje w ciągu dnia. Jego dieta składa się głównie z widłonogów. Ponad to odżywia się glonami, planktonem oraz drobnymi bezkręgowcami dennymi. Jest to ryba rozdzielnopłciowa. Do zapłodnienia dochodzi, gdy samiec i samica płyną blisko siebie. Jaja i larwy są pelagiczne. Gdy larwa osiągnie odpowiednie stadium rozwojowe osiada na dnie. Gatunek ten rozradza się z sukcesem w niewoli. Ze względu na swoje atrakcyjne ubarwienie jest cenną rybą akwariową. Poławianie mandarynów jako ryb akwariowych odgrywa istotną rolę w lokalnych gospodarkach Filipin oraz Indonezji.

Niebieskie ubarwienie mandaryna kropkowanego – czy to złudzenie optyczne jak w przypadku pokolca królewskiego?

Mandaryn kropkowany jest jednym z dwóch gatunków kręgowców, którego niebieskie ubarwienie wynika z obecności cyjanoforów w skórze. Cyjanofory są to komórki barwnikowe zawierające barwnik niebieski. Cyjanofory obecne są także u innego przedstawiciela mandarynów – Synchiropus splendidus (mandaryn wspaniały). U pozostałych ryb, kolor niebieski ma charakter strukturalny i jest zjawiskiem świetlnym, w którym uczestniczą komórki barwnikowe odbijające światło (izydofory).