Krewetka czyszcząca

Rząd: Decapoda (dziesięcionogi)
Rodzina: Hippolytidae

 Lysmata amboinensis 

Gatunek szeroko rozpowszechniony na Indo-Zachodnim Pacyfiku od Kenii do Japonii, Polinezji Francuskiej i Hawajów. Występuje również w Morzu Czerwonym. Jest on naturalną częścią ekosystemu tropikalnych raf koralowych na głębokości od 5 do 40 metrów. Zwykle występuje w jaskiniach lub na półkach skalnych. Krewetka czyszcząca nie tworzy dużych grup, najczęściej występuje w parach. Osiąga długość 5-6 cm. Jej jasnożółte ciało ma charakterystyczne wybarwienie na grzbiecie w postaci dwóch czerwonych pasów, pomiędzy którymi znajduje się pas w kolorze białym. Kolor biały mają również długie anteny. Krewetka ta ma 5 par odnóży krocznych, przy czym pierwsza przekształcona jest w szczypce, które służą do zdobywania pokarmu i do obrony. Pod odwłokiem znajdują się krótkie odnóża służące do pływania i do podtrzymywania jaj w trakcie ich rozwoju. Pomimo, iż krewetka jest traktowana jako gatunek wszystkożernym, większość składników odżywczych czerpie z oczyszczania ryb z pasożytów i martwych tkanek. Wytwarza ona symbiotyczny związek z rybami. Oba gatunki czerpią korzyści. Krewetka ma zapewniony posiłek, natomiast ryby są oczyszczone z pasożytów. Dodatkowo usługi czyszczenia oferowane przez krewetki pomagają w gojeniu się ran rannych ryb. Krewetka czyszcząca jest często spotykana w schronieniach muren, które zapewniają im ochronę przed drapieżnikami. Wszystkie krewetki po osiągnięciu dojrzałości płciowej są samcami, które po kilku kolejnych wylinkach (zmianie pancerza na większy z powodu zwiększenia rozmiaru ciała)stają się hermafrodytami. Mogą wówczas funkcjonować w relacjach z innymi osobnikami, w zależności od potrzeby, zarówno jako samiec, jak i samica. Nie mają one czystej formy żeńskiej. Taka forma dojrzewania płciowego jest unikalna dla krewetek z rodzaju Lysmata. Para dojrzałych krewetek naprzemiennie zmienia czas linienia. Do zapłodnienia dochodzi tuż po wylince, wówczas krewetka działająca jako samiec zapładnia drugą działająca jako samica. Gdy następna krewetka linieje role odwracają się. Podczas tarła samica składa od 200 do 500 jaj, które umieszcza pod odwłokiem i opiekuje się nimi dopóki nie wylęgną się z nich larwy. Po około 6 miesiącach od momentu tarła młodociany organizm osiąga dojrzałość płciową. Jest to zwierzę popularne w akwariach domowych i publicznych ze względu na ciekawe ubarwienie i funkcję czyszczącą, zarówno zbiornik, jak i ryby. Wykorzystywane są również w celach edukacyjnych, wówczas wpuszczane są do zbiorników dotykowych, gdzie odwiedzający mogą wsadzić rękę i poddać się zabiegowi oczyszczania przez krewetkę.

Stacje czyszczące

Krewetki czyszczące i ryby gromadzą się w jednym miejscu na rafie, w tak zwanej „stacji czyszczącej”. Stację czyszczącą odwiedzają różne gatunki ryb, w tym takie, które mogą być zagrożeniem dla krewetek czyszczących, gdyż odżywiają się skorupiakami podobnej wielkości co krewetki. W przypadku, gdy klientem jest ryba, która nie stanowi zagrożenia, krewetka od razu zabiera się do pracy. Sytuacja wygląda nieco inaczej, gdy na zabieg oczyszczania przypływa ryba drapieżna. Wówczas krewetka czyszcząca musi wyraźniej sygnalizować drapieżnikowi, że jest jego wspólnikiem, a nie ofiarą. Wykonuje swoisty taniec przemieszczając się na boki, intensywnie kołysze nogami oraz dotyka rybę antenami. Gdy drapieżnik nie wykazuje zainteresowania, zabiera się do pracy.