Rok 2021 obfituje w wiele ważnych dla nas rocznic i jubileuszy.

W czerwcu minie dokładnie 100 lat od rozpoczęcia badań naukowych na rzecz rybołówstwa morskiego w Polsce. To dziedzina, nad którą pieczę stanowi Morski Instytut Rybacki i ten piękny jubileusz to jednocześnie setna rocznica utworzenia MIR.

23 czerwca 1971r. otwarte zostało Akwarium Gdyńskie! Czeka na nas więc huczne świętowanie 50-tych urodzin.

Nie można też nie wspomnieć o decyzji Organizacji Narodów Zjednoczonych – właśnie wkroczyliśmy w dekadę nauk o morzach i oceanach, która jest decydująca dla ochrony wód.

Wreszcie – 30 stycznia mija 10 lat od powstania Klubu Młodego Odkrywcy Mórz.

Od stycznia 2011r. osoby do 16 roku życia, zafascynowane oceanografią i akwarystyką, rozwijają swoje pasje pod naszymi skrzydłami. Bycie członkiem Klubu oznacza hobbistyczne zdobywanie wiedzy i doświadczenia, udział w dedykowanych warsztatach o zabarwieniu artystycznym oraz niepowtarzalną okazję do bliższego poznania zwierząt Akwarium Gdyńskiego.

Przez tę dekadę stworzyliśmy grupę dobrych znajomych nie tylko wśród Klubowiczów, ale też ich rodzin. Ciepła, familijna atmosfera i łącząca wszystkich ciekawość świata, sprawiły, że ta mikrospołeczność jest naszą dumą.

Nie sposób w tym miejscu nie wspomnieć o Małgosi Żywickiej – matce chrzestnej tego projektu, która sprawuje pieczę nad wszystkim co z Klubem związane. Pamięta o urodzinach wszystkich członków, zna ich marzenia, ulubione zwierzęta i plany zawodowe. Z pieczołowitością planuje wszystkie działania Klubu, a wczasach, w których zmuszeni jesteśmy do izolowania się w swoich domach, dba by więzi zawiązane między Klubowiczami nie rozluźniły się.

Całe nasze ciało potrzebuje ćwiczeń – mózg także!
Rozwiązując zadania, rebusy, krzyżówki czy sudoku rozwijamy kreatywność i wyobraźnię oraz uczymy się logicznego myślenia.
Z  okazji dzisiejszego święta  przygotowaliśmy dla Was łamigłówkę
Ciekawi jesteśmy czy znacie pełne nazwy zwierząt, które mieszkają w naszym zoo.
Waszym zadaniem jest rozpoznać kolory i uzupełnić brakujące litery. Połamania głowy! 

kliknij w poniższy link:

łamigłówka Pełna Kolorów

Koncepcja, realizacja – Kasia, Centrum Edukacji | Akwarium Gdyńskie.

The post Dzień łamigłówki | 29.01 first appeared on Akwarium Gdyńskie MIR-PIB.]]> https://akwarium.gdynia.pl/przewodniki-multimedialne/ Thu, 28 Jan 2021 14:41:05 +0000 http://akwariumtst.mir.gdynia.pl/?page_id=7579 Odwiedzając Akwarium Gdyńskie możesz skorzystać z bezpłatnej aplikacji, która pomoże Ci poruszać się po ekspozycji i dostarczy wiedzy o naszych …

Odwiedzając Akwarium Gdyńskie możesz skorzystać z bezpłatnej aplikacji, która pomoże Ci poruszać się po ekspozycji i dostarczy wiedzy o naszych zwierzętach. Jest to aplikacja webowa, która jest prosta w obsłudze i nie wymaga instalowania. Pamiętaj, by zabrać własne słuchawki i założyć je podczas korzystania z aplikacji.

eGuide

eGuide opowiada o mieszkańcach Akwarium Gdyńskiego. Wzbogacony jest o zdjęcia i nagrania lektorskie (wśród nich – Krystyny Czubówny), które pozwalają na swobodne zwiedzanie. Aplikacja dostępna jest w języku polskim i angielskim.

Na początku wycieczki pojawia się ekran logowania, jednak nie trzeba podawać żadnych danych. Kody QR i numery prowadzące do eGuide’a znajdziesz przy opisach zbiorników.

Zwiedzaj z przewodnikiem

The post Przewodniki multimedialne first appeared on Akwarium Gdyńskie MIR-PIB.]]>

Czym są mikroorganizmy? Czy życie bez nich mogłoby istnieć?

Postaramy się Wam odpowiedzieć na to pytanie pod kątem mikroorganizmów wodnych. Według definicji mikroorganizmy to nic innego jak organizmy widoczne pod mikroskopem, do których zaliczane są organizmy jednokomórkowe takie jak bakterie, archeony, pierwotniaki, grzyby oraz niektóre glony. Wyobraźcie sobie, że gdyby nie te maleńkie organizmy życie na Ziemi które znamy nigdy by nie powstało.

Cały proces rozpoczął się około 3,9 mld lat temu w ciepłych wodach, gdy atmosfera ziemska pozbawiona była tlenu, natomiast wysycona była wodorem, metanem oraz tlenkami węgla i azotu. Stanowiły one źródło pierwiastków do wytworzenia pierwszych związków organicznych. Jednak, aby mogły one powstać potrzebne było jeszcze źródło energii, które pochodziło z promieniowania oraz z wyładowań elektrycznych towarzyszących częstym wówczas burzom. Związki te z czasem zaczęły przekształcać się w aminokwasy, białka oraz kwasy nukleinowe i dały początek związkom wielkocząsteczkowym, które poprzez swoją zdolność do samopowielania się spowodowały powstanie pierwszych prostych komórek. Dowody na istnienie organizmów jednokomórkowych, przypominających dzisiejsze bakterie, pochodzą sprzed 3,6 mld lat i znajdują się w warstwowych skałach utworzonych przez sinice. Były to organizmy cudzożywne, pobierające z otoczenia proste związki organiczne, a energię czerpiące z oddychania beztlenowego (pamiętajmy, atmosfera jest wówczas pozbawiona tlenu).

Po nich pojawiły się organizmy przeprowadzające chemosyntezę, a następnie te zdolne do fotosyntezy, przypominające dzisiejsze sinice. Samożywność dawała im dużą przewagę nad bardziej pierwotnymi komórkami, dlatego też szybko się namnażały. Posiadały jądro komórkowe przechowujące materiał genetyczny, chloroplasty umożliwiające pochłanianie energii świetlnej w celu przemiany dwutlenku węgla i wody w glukozę i tlen oraz mitochondrium pozwalające na czerpanie energii z oddychania tlenowego. Organizmy te dały początek olbrzymiej różnorodności jednokomórkowych glonów i pierwotniaków, które rozwijają się do dziś. Ich obecność miała ogromny wpływ na atmosferę ziemską. W wyniku przeprowadzanej fotosyntezy zaczął się w niej gromadzić tlen, który spowodował wiele istotnych zmian na Ziemi. Nadał on atmosferze charakterystyczny niebieski kolor, wcześniej była różowa. Kolor zmieniły także oceany. Nie były już brunatne lecz lazurowe. Powstała warstwa ozonowa chroniąca przed szkodliwym promieniowaniem UV, co umożliwiło intensywny rozwój organizmów w oceanach.

Obecność tlenu miała także negatywne skutki, gdyż doprowadziła do śmierci większości organizmów oddychających beztlenowo. Przetrwały jedynie te żyjące np. w osadach dennych czy też w głębinach. Obniżenie stężenia gazów cieplarnianych mogło być przyczyną zlodowaceń, efektem których było wielkie wymieranie organizmów. Jednakże po ponownym ociepleniu klimatu dochodziło do wzmożonego rozwoju już wielokomórkowych organizmów. Miało to miejsce 1,5 mld lat temu. Od tego czasu stopniowo powstawały coraz bardziej wyspecjalizowane organizmy, które 500 mln lat temu rozpoczęły ekspansję także na lądzie. W taki oto sposób dzięki prostym mikroorganizmom ukształtował się klimat oraz powstało życie na Ziemi. Obecnie mikroorganizmy wodne również są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania życia na naszej planecie, gdyż produkują ponad połowę tlenu znajdującego się w atmosferze. Tak, dobrze widzicie, to nie deszczowe lasy tropikalne, a mały fitoplankton jest głównym dostawcą tlenu, którym oddychamy. Szacuje się, że fitoplankton produkuje od 50 do 80% tlenu, podczas gdy wszystkie lasy deszczowe około 12%, w tym połowę z tego lasy amazońskie. Wśród fitoplanktonu prym wiodą przedstawiciele cyjanobakterii z rodzaju Prochlorococcus sp. o wielkości około 0,6µm, który wg szacunków dostarcza aż 20% całego tlenu znajdującego się w atmosferze. Zatem dbając o nasze środowisko, chrońmy nie tylko organizmy duże ale także te małe, bo tak naprawdę nie wiemy od kogo zależy nasze życie.

Autorka tekstu: Monika Wiśniewska

Opowiada Małgorzata Żywicka

mikołajek

Dziś dzielimy się z Wami jego historią. Poczytajcie….

mikołajek nadmorski

Co wspólnego z mikołajkiem ma seler oraz morze?

Mikołajek nadmorski to roślina. Należy ona do tej samej  rodziny roślin co dobrze znany nam seler naciowy – do selerowatych.  Czy przypomina on wyglądem seler?  Różnice rozpoczynają się już w samym kolorze tych roślin. Nasz bohater ma kolor blady lub sinozielony.  Jego łodyga jest silnie rozgałęziona na górze, co daje roślinie kępiasty wygląd. Jego liście mają różny wygląd w zależności czy znajdują się w dolnej czy górnej części rośliny i są one zwieńczone kolcami, podobnie jak jego niebieskie kwiaty. Jesienią część nadziemna obumiera, aby odrodzić się wiosną.

Mikołajek jest ściśle związany  z wydmowymi wybrzeżami Europy, Afryki Północnej oraz Bliskiego Wschodu. Niestety w północnej części swojego zasięgu jest zagrożony, m. in. w Polsce podlega on całkowitej ochronie prawnej. W latach 70. ubiegłego wieku średnie zagęszczenie tej rośliny wynosiło 100 sztuk na 1 km wydmowego wybrzeża. Wówczas największe skupiska znajdowały się pomiędzy Mielnem i Ustką oraz na Mierzei Wiślanej. Z powodu postępującej erozji, zalesiania wydm oraz wzmożonej turystyki doszło do znacznego zmniejszenia jego liczebności. Obecnie rzadko spotykany jest w większych skupiskach, jak ma to miejsce np. na Mierzei Wiślanej, czy też między Jastarnią a Helem. W większości swojego zasięgu występuje nielicznie w dużym rozproszeniu.

Mikołajek nadmorski to bylina wieloletnia, mogąca osiągać wiek nawet 30 lat. Wbrew nazwie sugerującej, iż jest to niewielka roślina, może on osiągać wysokość nawet 100 cm, natomiast jej korzeń palowy sięgać głębokości od 3 do 5 metrów, a korzenie boczne rozrastać się do 1 metra na boki.  Sięgający głęboko korzeń palowy starszych roślin pozwala sięgnąć do lustra słodkiej wody gruntowej, a przy tym jest organem pozwalającym na magazynowanie wody, z której roślina korzysta w okresach suszy. Młode rośliny są bardziej wrażliwe na czasowy brak wody. Dodatkowo zasolenie wód w górnej części profilu, typowe dla obszarów nadmorskich, utrudnia im pobieranie wody. Ochroną przed nadmierną utratą wody z organizmu jest gruba warstwa wosków.

Przyrost roczny mikołajka uzależniony jest od ilości nawianego piasku i waha się między 0 a 20 cm. Na północnym zasięgu swojego występowania roślina ta rozmnaża się głównie wegetatywnie. Może się okazać, że na niektórych stanowiskach wszystkie okazy mikołajka, to tak naprawdę klony jednej rośliny. Wytwarza on również nasiona, które są rozsiewane przez wiatr, jednak przeżywalność kiełkujących nasion jest niewielka. Mikołajek ma skuteczna ochronę biochemiczną, głównie poprzez olejki eteryczne, dzięki czemu niewiele bezkręgowców na nim żeruje. Jego bogate w węglowodany korzenie są wyjadane przez dziki. Po raz pierwszy został on objęty ochroną w 1902 roku na mocy zarządzenia policyjnego i dotyczyło ono Zatoki Gdańskiej.

Istnieje wiele zagrożeń dla tego gatunku. Jest on niszczony poprzez zrywanie kwitnących pędów w celach dekoracyjnych i przesadzania do ogródków przydomowych. Ich siedliska są niszczone przede wszystkim przez zbyt intensywne użytkowanie wybrzeża wydmowego oraz jego zalesianie. Również stabilizacja wydm roślinnością wydmową, np. różą pomarszczoną, przyczynia się do eliminacji mikołajka. W północnej części jego zasięgu problemem jest także niska skuteczność rozmnażania generatywnego. Opady zanieczyszczone związkami azotu i fosforu sprzyjają rozwojowi pokrywy trawiastej przyczyniając się do ustępowania mikołajka. Konieczna jest ochrona siedlisk wydmowych, a także celowe nasadzenia mikołajka w miejscach, gdzie wcześniej występował, jak miało to miejsce w Mechelinkach i na Półwyspie Helskim.

Mikołajek znajduje się w logo Wolińskiego Parku Narodowego. Zaobserwujemy go również w herbie Dziwnowa, Ustronia Morskiego i Żelistrzewa. Widoczny jest także w hafcie kaszubskim szkoły puckiej, obok motywu fal morskich i sieci /powstał w 1935 roku w Swarzewie/. Ze względu na znaczną rolę jaką odgrywał mikołajek nadmorski w ziołolecznictwie, jako roślina jadalna oraz ozdobna w wiekach średnich i później – pojawiał się on w licznych utworach z tego okresu.

Według kaszubskiej legendy roślina ma być chłopcem (o imieniu Mikołajek) zamienionym przez władcę mórz za swe psoty (ukrył ubrania kąpiącej się małżonki władcy mórz…), a dodatkową karą ma być ból odczuwany przy zrywaniu kwiatów. Czar ma zniknąć, gdy przez cały rok nikt nie zerwie nad morzem żadnego mikołajka.

Mikołajek jest uprawiany jako roślina ozdobna i jest bardzo atrakcyjny dla motyli oraz pszczół ze względu na długi czas kwitnienia. Był on wykorzystywany w ziołolecznictwie. Leczono nim zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Ekstrakt z jego korzenia wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, a także działanie antybakteryjne. W lecznictwie ludowym ekstrakty z mikołajka wykorzystywane były jako środek przeciwkaszlowy, przeciwbólowy, moczopędny, pobudzający apetyt, stymulujący. Najbardziej popularnym zastosowaniem było używanie korzeni jako afrodyzjaku, przy czym były one spożywane w formie kandyzowanej. Mikołajek jest rośliną jadalną. Najbardziej cenione były mięsiste korzenie spożywane gotowane i kandyzowane. Jego suszone pędy służyły do przewidywania pogody, ze względu na ich higroskopijność. Obecnie najważniejszym zastosowaniem tej rośliny jest stabilizacja piaszczystych stoków i wydm, co umożliwia głęboko sięgający system korzeniowy.

W Oceanie żyje wiele pięknych i nietypowych zwierząt. Przystosowując się do życia w środowisku wodnym ich ciała przybrały niesamowite barwy i z pozoru dziwne kształty. Mieszkańcy morskich krain od lat fascynowały człowieka i wzbudzały ciekawość. Chcąc zrozumieć podwodną przyrodę zaczęliśmy podglądać świat morskich zwierząt i szukać podobieństwa z naszym, ludzkim.

USŁYSZ OCEAN to cykl 10 e-filmików, które zostały opublikowane na kanale YouTube Instytutu Kultury Miejskiej i Akwarium Gdyńskiego oraz Facebooku Akwarium Gdyńskiego. Każdy kolejny odcinek odsłania przed nami tajemnice zwierząt morskich, których nazwa lub kształt ciała kojarzy się z przedmiotem bądź innym zwierzęciem.

Filmy z tłumaczeniem na polski język migowy PJM

HARMONOGRAM

9 listopada 2020 „Kamień – ryba kamień, czyli szkaradnica”
13 listopada 2020 „Kapelusz – meduzy”
16 listopada 2020 „Igła – jeżowiec igielnik”
23 listopada 2020 „Ogórek – ogórek morski, czyli strzykwa”
27 listopada 2020 „Żelazko/helikopter – kostera rogata”
30 listopada 2020 „Jeż – ryba najeżka”
4 grudnia 2020 „Skrzydła – ryba skrzydlica ognista”
5 grudnia 2020 „Strzała – ryba strzelczyk indyjski”
7 grudnia 2020 „Gwiazda – rozgwiazda”
11 grudnia 2020 „Mózg – koralowiec mózgownik”

PROJEKT REALIZOWANY W RAMACH 

Usłysz Ocean | Seria dla osób niesłyszących i niedosłyszących