To doskonały moment w roku, aby bliżej poznać środowisko wodne. Tym bardziej, że już 8 czerwca na całym świecie świętować będziemy Dzień Oceanów. Nasz zespół zaangażowany jest w dwie konferencje międzynarodowe, organizowane z okazji tego dnia.

Gdzie w tym miesiącu spotkacie naszych edukatorów oraz jakie wydarzenia polecamy Waszej uwadze?

Wydarzenia / 8 czerwca
Sopocki Piknik Naukowy „Ocean Zmian” 2024

Już 8 czerwca zapraszamy do udziału w Sopockim Pikniku Naukowym, podczas którego będziecie mieli okazję zdobyć wiedzę na temat środowiska morskiego oraz relacji między ludźmi a środowiskiem wodnym. Na uczestników czekają  prelekcje i projekcje filmów, a dla najmłodszych gry, zabawy oraz zajęcia warsztatowe.

Dołącz do wydarzenia na Facebooku

Wydarzenia / 8 czerwca
Marine Stewardship Council w Akwarium

Tego samego dnia w progach Akwarium Gdyńskiego gościć będziemy międzynarodową organizację pozarządową Marine Stewardship Council, której niebieskie certyfikaty kojarzyć możecie ze… sklepów.

MSC przyznaje je tym produktom rybnym, które uznaje za powstałe w sposób zrównoważony. Na ekspozycji Akwarium w godz. 10:00-18:00 czekać będą na Was specjalne stoiska edukacyjne, gdzie odkryjecie, co naprawdę kryje się pod hasłem „ZRÓWNOWAŻONE POŁOWY ZNACZĄ WIĘCEJ”.

Pamiętajcie, że w czerwcu ekspozycja Akwarium Gdyńskiego otwarta jest dłużej, bo od 9:00 do 20:00.

Wieloryby!

W Akwarium spotkacie je tylko na naszych wystawach nieożywionych, gdzie pokrótce przybliżamy Wam charakterystykę jednej ich podgrupy – fiszbinowców.  Na szczęście mamy dla Was niespodziankę, która co najmniej pięciu naszym fanom pozwoli lepiej poznać świat i biologię wielorybów.  Akwarium Gdyńskie jest patronem wydanej przez Copernicus Center Press książki o  tych pięknych i fascynujących ssakach morskich pt. „Podglądając wieloryby. Historia i przyszłość gigantów z głębin”. Dlatego organizujemy dla Was konkurs, w którym do zdobycia jest pięć egzemplarz tej publikacji. Wypatrujcie pytań konkursowych na temat wielorybów co środę od 4 listopada do 2 grudnia 2020 roku na naszym Facebooku lub Instagramie (o tak! Nie powiemy Wam, gdzie danego dnia pojawi się pytanie. Musie być czujni!). Pierwsza prawidłowa odpowiedź w komentarzu pod postem wygrywa!

Pełny regulamin konkursu znajduje się tutaj.

Zawarte tu teksty są zgrupowane w trzy zasadnicze części: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Ogólnie mówiąc, chcę odpowiedzieć na pytania o to, skąd wzięły się wieloryby, jak wygląda ich dzisiejsze życie i co stanie się z nimi na Ziemi w epoce człowieka (nowej erze, którą niektórzy uczeni nazywają antropocenem). Niemniej opowieści te nie chcą się grzecznie wpasować w te trzy przedziały czasowe. Czerpią jedne z drugich i wzajemnie się przenikają, ponieważ w myśleniu o wielorybach powinniśmy obejmować spojrzeniem całość dostępnego materiału. Rozwikłanie wielu tajemnic żyjących obecnie waleni wymaga odwołania się do ich ewolucyjnej przeszłości, podobnie jak niespodzianki wynikające ze skamienielin mogą tłumaczyć istotne fakty z ich dzisiejszego życia oraz naświetlać przyszłość.

– Nick Pyenson

Dr Nick Pyenson – kurator kopalnych ssaków morskich w Narodowym Muzeum Historii Naturalnej Smithsonian Institution w Waszyngtonie. Publicysta, badacz antropologiczny, autor artykułów naukowych.

Rodzina: Diodontidae (najeżkowate)

Diodon holocanthus

Gatunek ten ma szeroki zasięg występowania skoncentrowany na wodach tropikalnych i subtropikalnych. Jego zasięg w Oceanie Spokojnym obejmuje wody przybrzeżne od Kalifornii po Kolumbię, Wyspy Galapagos, Hawaje, Wyspy Wielkanocne oraz obszar od południowej Japonii do Wyspy Lord Howe. W Atlantyku spotykany jest od Florydy do Brazylii, w tym na Bahamach, a także we wschodniej części Atlantyku między 30 °N a 23 °S, w tym wokół Afryki Południowej. Ponad to spotkamy go na Zachodnim Oceanie Indyjskim od Morza Czerwonego do Madagaskaru, na Mauritiusie i wyspie Reunion. Dorosłe osobniki związane są z dnem na głębokości od 2 do 100 m. Preferują dno porośnięte roślinnością, laguny, rafy koralowe i skaliste, jak również mętne dno w pobliżu mangrowców. Młode osobniki prowadzą pelagiczny tryb życia. W odróżnieniu od dojrzałych, które są samotnikami, młode osobniki tworzą duże skupiska. Gdy osiągną długość 7 cm, zmieniają siedlisko i schodzą w pobliże dna.

Najeżka prowadzi nocny tryb życia, w ciągu dnia ukrywa się. Dorasta ona do długości 50 cm, jednak z reguły jest to 35 cm. Cechą charakterystyczną w wyglądzie najeżki jest obecność łusek przekształconych w kolce i ułożonych wzdłuż ciała, które służą do obrony. Ryba ta porusza się powoli używając do tego celu płetw piersiowych, odbytowych i płetwy grzbietowej, płetwa ogonowa pełni funkcję steru. Jej jasne ciało pokryte jest dużymi, ciemnymi plamami umieszczonymi na bokach ciała i na grzbiecie, które dominują w kolorystyce ryby. Pomiędzy nimi widoczne są małe czarne plamki, które, w odróżnieniu od D. hystrix, nie rozciągają się na płetwy. Charakterystyczny jest pionowy, brązowy pasek nad i pod każdym okiem. Osobniki młodociane mają kolor od oliwkowego do brązowego z ciemnymi plamami, który ma je maskować wśród roślinności.

Dzięki swoim silnym szczękom i zębom, najeżka specjalizuje się w jedzeniu twardych bezkręgowców, takich jak jeżowce, małże i ślimaki oraz kraby. Dziobate zęby mogą łapać i miażdżyć zdobycz, a duże, gumowate usta chronią przed zranieniem kolcami i połamanymi skorupami.

Jest to gatunek rozdzielnopłciowy. Do zapłodnienia dochodzi zazwyczaj o świcie lub zmierzchu. Wówczas samiec delikatnie wypycha samicę ku powierzchni wody. Zapłodnienie jest zewnętrzne. Jaja uwalniane przez samicę są od razu zapładniane przez nasienie nawet kilku samców. Larwa jest planktoniczna, zatem ryba ta nie sprawuje opieki nad potomstwem. Ciało larwy ma kolor żółty z rozproszonymi czerwonymi plamami. Już po 10 dniach od wyklucia na ciele larwy pojawiają się kolce. Po trzech tygodniach przeobraża się ona w postać młodocianą o ciele w kolorze oliwkowym lub brązowym, charakterystycznym dla osobników dojrzałych. Pomimo obecności na jej ciele kolców, jest ona pokarmem dla dużych ryb drapieżnych, przede wszystkim dla tuńczyka oraz dla delfinów. Osobniki dojrzałe padają ofiarą rekinów. Pomimo, iż inni przedstawiciele najeżek znajdują zastosowanie w kuchni azjatyckiej, D. holocanthus nie jest powszechnie spożywany. Wysuszone i napompowane sprzedawane są jako pamiątki. Są również odławiane i sprzedawane jako ryby akwariowe. Mają także zastosowanie w azjatyckiej medycynie ludowej.

Taktyka obronna najeżki

W momencie gdy ryba poczuje się zagrożona napompowuje swoje ciało połykając wodę. Uzyskuje w ten sposób większą objętość, dodatkowo podnosi kolce, co ma za zadanie zniechęcić drapieżnika do ataku. Powłoka jej ciała jest bardzo elastyczna, umożliwiając ekspansję ciała nawet o 40% w stosunku do pierwotnego rozmiaru. Gdy zagrożenie minie, nadmiar wody jest wydalany, a ryba wraca do normalnego rozmiaru. Ponad to ryba ta gromadzi w swoim ciele toksynę – tetrodotoksynę, oddziałującą na układ nerwowy.