Electrophorus electricus (węgorz elektryczny)

Autor artykułu: Cyprian Mielczarek

Strętwa (Electrophorus electricus) jest potocznie nazywana węgorzem elektrycznym. Nazwa potoczna przyjęła się od charakterystycznego kształtu ciała, jednak strętwa bliżej spokrewniona jest z rodzinami ryb karpiowatych (Cyprinidae) i sumokształtnych (Siluriformes). Tego porządku w nazewnictwie dokonał polski uczony Antoni Wałecki w 1844r. – zoolog Uniwersytetu Warszawskiego i znawca fauny polskich kręgowców.

Ryby bytują w wodach Amazonki i Orinoko. Żyją w ciekach mulistych, wzbogaconych solami i minerałami, które znacznie lepiej przewodzą elektryczność. Posiadają dodatni ładunek w pobliżu głowy, natomiast koniec ciała jest ujemny. Strętwa wysyłając ładunek elektryczny, wyrzuca go z przedniej części ciała, a przez wodę powraca on do tylnej części ryby. Tworząc zamknięty obwód na kształt elektrycznej chmury w pobliżu której wszystko zostaje sparaliżowane lub uśmiercone.

W organizmie ryby znajdują się receptory zwane elektrocytami. Receptory te rozsiane po ciele pomagają również odbierać bodźce elektryczne z otoczenia. Takie zjawisko nazywany elektropercepcją.

Za pomocą specjalnych organów Sachsa i Huntera wysyłają dwa rodzaje wyładowań elektrycznych. Narządu Sachsa strętwy używają jako radaru do elektrolokacji. Mniejsze napięcie pomaga im w poruszaniu się po mętnych wodach zwłaszcza, że wraz z wiekiem ryby tracą wzrok. Narząd Sachsa używany jest również do wykrywania potencjalnych ofiar, a w przypadku małych zdobyczy również do jej zamroczenia. Pełni równie ważną rolę w znalezieniu i wyborze partnera. Podczas ataku na większą ofiarę strętwa aktywuje narząd Huntera, czego wynikiem jest silniejsze wyładowanie. Ryba potrafi regulować siłę wyładowania w zależności od potrzeby i wielkości ofiary. Największe napięcie jakie udało się zmierzyć w pewnym ogrodzie zoologicznym w Stanach Zjednoczonych wynosi 600 V.

Bibliografia:

Valasco Traci 2003. „Electrophorus electricus” (On-line), Animal Diversity Web University of Michigan. June 01, 2017 http://animaldiversity.org/accounts/Electrophorus_electricus/
Riis Johannessen Thomas 2001. „The Electric Eel” (On-line), University of Bristol. Oct. 30, 2002 http://www.chm.bris.ac.uk/webprojects2001/riis/electriceels.htm